Piątek, 12 sierpnia 2022. Imieniny Hilarii, Juliana, Lecha

Szpital św. Wojciecha w Mławie cz. 2.

2022-01-11 08:30:00 (ost. akt: 2022-01-11 08:43:43)
Budynek szpitala znajdował się przy ulicy Niborskiej 21

Budynek szpitala znajdował się przy ulicy Niborskiej 21

Autor zdjęcia: Zdjęcia ze zbiorów Jarosława Janiszewskiego i „Tygodnika Ilustrowanego”

Podziel się:

W poprzednim tygodniu rozpoczęliśmy publikację tekstu autorstwa dra Leszka Arenta, który odtwarza naszym Czytelnikom historię mławskiego szpitala. Dzisiaj druga, a zarazem ostatnia część artykułu.

Pod koniec sierpnia 1939 roku, wobec zbliżającej się wojny z Niemcami, szpital przeszedł pod zarząd władz wojskowych.

Większość chorych odesłano do domów. Przygotowując miejsce dla rannych żołnierzy, zatrzymano tylko personel lekarski i pomocniczy.

Od pierwszego września przywożono do szpitala rannych żołnierzy walczących na pozycji mławskiej.

2 września około południa szpital został zbombardowany ogniem artylerii niemieckiej.

Według relacji ówczesnej salowej szpitala Stanisławy Manisty w budynek trafiła bomba zapalająca, która przebiła dach i zapaliła strych.

Czy można było pożar ugasić? Raczej nie, ponieważ straż pożarna gasiła płonące kamienice przy rynku miejskim, które niestety nie udało się uratować.

Mława w tych tragicznych dniach była bez przerwy bombardowana; pożary wybuchały bardzo często, budynki płonęły praktycznie bez przerwy.

Uratowanych rannych żołnierzy polskich przewieziono do szkoły powszechnej w Łomi oraz szpitala zakaźnego na Wólce.

W tych trudnych i niezwykle niebezpiecznych godzinach, ofiarnie pracowali bez wytchnienia znani mławscy lekarze: dr Michał Łojewski i dr Józef Witwicki, kierując ewakuacją rannych z płonącego budynku.

Sam budynek szpitala, pomimo że został oznakowany białą flagą z czerwonym krzyżem został spalony i po wojnie nie był odbudowany. Obecnie nie ma po nim  śladu.

Pisząc o pierwszym szpitalu w Mławie, warto wspomnieć, że w naszym mieście urodziła się, pierwsza w Polsce dyplomowana lekarka. Była nią Anna Tomaszewicz.

Urodziła się 13 kwietnia 1854 roku w Mławie. Jej ojciec pochodził z rodziny zamieszkałej na kresach wschodnich, zawodowo pracował w żandarmerii w stopniu kapitana.

Matka Jadwiga z Kłaczkowskich pochodziła z ziemiańskiej rodziny mieszkającej w okolicach Częstochowy. Kilka lat po urodzeniu Anny, rodzina przeniosła się do Łomży a w 1866 roku do Warszawy. Naukę Anna rozpoczęła w Łomży, ale maturę zdała na pensji Paszkiewiczowej w Warszawie.

Po dwuletnich studiach z nauk przyrodniczych Anna zdecydowała się rozpocząć studia w 1871 roku na uniwersytecie w Zurychu.

Decyzja ta była złamaniem przyjętych ówczesnych konwenansów i świadczyła o wielkiej odwadze, jak też przełamaniu oporu środowiska rodzinnego i towarzyskiego.

Po skończeniu studiów  w 1877 roku obroniła rozprawę doktorską, napisaną pod kierunkiem prof. Ludimara Hermana  zatytułowaną „Przyczynek do fizjologii błędnika słuchowego”.

Po odbyciu stażu w Wiedniu i Berlinie i uzyskaniu, po licznych problemach, nostryfikacji dyplomu lekarskiego na Akademii Medyko-Chirurgicznej w Petersburgu, w 1880 roku wróciła do Warszawy.

Tu otworzyła prywatny gabinet lekarski, udzielając porad i lecząc choroby dziecięce i kobiece. O pierwszej kobiecie lekarzu w Warszawie informacje zamieściły dwie popularne gazety.

W 1881 roku wyszła za mąż za doktora Konrada Dobrskiego, właściciela i redaktora czasopisma  „Zdrowie”.

Pod koniec 1882 roku rozpoczęła pracę w przytułku położniczym przy ulicy Prostej, przeznaczonym dla niezamężnych kobiet. Po przeniesieniu go do lepszych warunków sanitarnych przy ulicy Żelaznej,  m.in przeprowadzono w nim pierwsze cesarskie cięcie.

Doktor Dobrska, pracując w trudnych warunkach, wprowadziła nowe zasady aseptyki. W pracy była bardzo wymagająca zarówno dla siebie, jak też dla współpracowników.

 Pomimo nawału zajęć znajdowała czas na działalność społeczną w Towarzystwie Kolonii Letnich dla Dzieci, Warszawskim Towarzystwie Dobroczynności, Towarzystwie Kultury Polskiej.

Współpracowała ze znanym pozytywistą Aleksandrem Świętochowskim i znanymi pisarzami - Marią Konopnicką i Elizą Orzeszkową.
Zmarła w Warszawie 12 czerwca 1918 roku. Została pochowana na cmentarzu powązkowskim.
Dr Leszek Arent, wiceprezes Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Mławskiej.

(Zdjęcia ze zbiorów Jarosława Janiszewskiego i „Tygodnika Ilustrowanego”.)



Komentarze (0) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB