Sobota, 17 kwietnia 2021. Imieniny Anicety, Klary, Rudolfina

Mławski sport ma ponad sto lat (cz. 2)

2021-04-02 09:00:00 (ost. akt: 2021-04-02 09:06:39)
Członkowie i sympatycy Mławskiego Towarzystwa Kolarzy, rok 1925 r.

Członkowie i sympatycy Mławskiego Towarzystwa Kolarzy, rok 1925 r.

Autor zdjęcia: Fot. Zbiory Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej

Podziel się:

Publikujemy dzisiaj drugą cześć tekstu Janusza Grochowskiego, skarbnika Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Mławskiej, który przybliża nam na łamach naszego tygodnika historie mławskiego sportu. Okazją jest setna rocznica Towarzystwa Sportowego.

Od roku 1923 swoją historię zaczęli pisać mławscy piłkarze.

Jerzy Kownacki w jednym z artykułów opisujących narodziny pierwszego mławskiego zespołu piłkarskiego twierdził: "W lipcu 1923 roku mieszkańcy Mławy, wówczas kilkunastoletni chłopcy, Henryk i Jan Nowicki, posiadający własną futbolówkę zorganizowali drużynę piłkarską, która otrzymała nazwę Mławiak a następnie Mławianka."(pisownia oryginalna - przyp. red.)

Rozgrywki "Mławianki"

W kontekście zaprezentowanej informacji niezbędne są przynajmniej dwie uwagi. Futbolówkę już w roku 1920 posiadali uczniowie Seminarium Nauczycielskiego w Mławie.

Drużyna zorganizowana w lipcu 1923 roku od początku nosiła nazwę „Mławianka” i już w sierpniu tegoż roku rozegrała dwa spotkania z jedenastką „Gwiazdy” Działdowo. Mecz w Mławie zakończył się zwycięstwem „Mławianki” 7:1, w Działdowie wygrali gospodarze 6:1.

W świetle pozyskanych dotychczas informacji należy przyjąć, że były to pierwsze mecze mławskich futbolistów z drużynami z sąsiednich miast.
Piłkarskie boje w Mławie toczono w tym czasie na specjalnie przygotowywanym boisku, w miejscu, które na co dzień było placem targowym.

W roku 1924 na piłkarskich boiskach swoje mecze rozgrywało sześć mławskich zespołów („Mławianka”, „Mławiak”, „Błękit”, „Makabi”, reprezentacja juniorów, Seminarium Nauczycielskie).

Informacje zamieszczane w prasie działdowskiej potwierdzają, że w latach 20. futboliści z Mławy bardzo często gościli na boisku sąsiadów z północy.

Sportowe efekty tego współzawodnictwa w roku 1924 zostały zaprezentowane na łamach „Gazety Działdowskiej” po meczu z udziałem mławskiego „Makabi”: "W niedzielę, dn. 6.VII. odbyły się zawody pomiędzy „III Gwiazdą” a żydowskim „I Makkabi” ( z Mławy ), które zakończyło się świetnym zwycięstwem „Gwiazdy”. W ten sposób wszystkie cztery kluby mławskie (oprócz I „Mławianki”, która była 4 – krotnie pobita „I Gwiazdą”) zostały zwyciężone doskonałymi wynikami, a mianowicie „Błękitni” 5:1, „Mławiak” 9:0, II „Mławianka” 2:0, reprezentacja drużyn jun. Mławy 4:3. Wynik matchu 9:0, kornerów 13:1." (pisownia oryginalna - przyp. red.)

Dodać tylko wypada, że w meczu Seminarium Mławskiego z ich szkolnymi kolegami z Działdowa padł wynik 4:1 na korzyść mławskiej jedenastki.

Na inaugurację następnego sezonu „Mławianka” zmierzyła się z teamem 32 pp z Działdowa, wygrywając 5:3. W krótkim komentarzu podkreślono: "Gra chwilami dość ładna, w ożywionym tempie. Kardynalny błąd – niepotrzebne skupienie graczy. Mławiacy technicznie lepsi. Wynik mógłby być remisowy, lecz bramkarz wojskowy kontuzjowany nie był na posterunku w ciągu 15 minut."

Począwszy od roku 1925 tak w prasie sportowej, jak i lokalnej, sprawozdania z występów mławskich futbolistów ukazywały się sporadycznie.

Trudno też wytłumaczyć z jakiego powodu nie znaleziono informacji ze spotkań z udziałem drużyny „Makabi”, tym bardziej, że według obiegowych opinii zespół ten wykazywał dużą aktywność.

Znaną postacią w środowisku piłkarskim w okresie międzywojennym był Bolesław Weselik, który do Mławy przeprowadził się w roku 1920.

Na wcześniej zamieszczonej fotografii (fotografia jest także przy tym tekście — przyp. red.), która została wykonana 19 lipca 1923 roku, prezentuje się razem z piłkarzami, co pozwala przyjąć za uzasadnione twierdzenie, że był jedną z osób zaangażowanych w proces tworzenia tej drużyny.

Na wielu innych zdjęciach widnieje jako sędzia prowadzący mecze, co potwierdza jego duże zaangażowanie w popularyzację piłki nożnej w okresie międzywojennym w naszym mieście.

Mławskie kolarstwo

Dyscypliną sportu, która miała w Mławie bogate tradycje i licznych zwolenników, było kolarstwo. Nie ma przesady w stwierdzeniu, że wizytówką miasta w latach 20. był sport kołowy.

O pierwszych występach na wyścigach w latach 1922 – 1924 napisano wcześniej, przy prezentacji działań sekcji kolarskiej Towarzystwa Sportowego. Zdobyte w tym czasie doświadczenia zaowocowały tym, że 27 września 1924 roku doszło do powołania „Towarzystwa Kolarzy w Mławie”.

O prawidłowy rozwój organizacji miał zadbać Zarząd w składzie: Aleksander Zamojski – prezes oraz Zenon Kamiński, Aleksander Purzycki, Alfred Waśkowski, Stanisław Krajewski, Michał Piekarski, Konstanty Fonarew, Stefan Chądzyński.

Na podstawie decyzji Wojewody Warszawskiego z 29 października 1924 roku Towarzystwo Kolarzy w Mławie zostało wpisane do rejestru stowarzyszeń pod numerem 705.

Pierwszy występ reprezentantów nowego Towarzystwa miał miejsce w Ciechanowie 5 października 1924 roku. W biegu głównym na dystansie 25 kilometrów najszybszy był Konstanty Fonarew (Mława), przed Janem Kondrackim (Ciechanów) i Józefem Królikowskim (Mława).

Równie udane i zakończone sukcesem były kolejne starty mławskiego kolarza. Podczas święta sportowego zorganizowanego 24 maja 1925 roku w Mogilnie był najszybszy na 30 kilometrów, na drugiej pozycji finiszował w biegu otwarcia.

W zawodach uczestniczyło 53 kolarzy z Bydgoszczy, Poznania, Gniezna, Inowrocławia, Pakości i Włocławka.

Na szóstym miejscu kończył rywalizację w wyścigu o mistrzostwo woj. warszawskiego, które w dniu 7 czerwca 1925 roku organizowało Ciechanowskie Koło Cyklistów.

Konstanty Fonarew był najlepszy na dystansie 25 kilometrów podczas zawodów klubowych, które przeprowadzono 12 lipca 1925 roku.

Bardzo udany sportowo sezon zakończył zdobyciem tytułu mistrza powiatu. Jednym z bardziej znaczących sukcesów mławskiego kolarza było zwycięstwo w wyścigu na 100 kilometrów, który w dniu 9.05.1926 roku zorganizował Bydgoski Klub Sportowy.

Wyścig o naramiennik

Bardzo bogato prezentował się program zawodów zaplanowanych przez Towarzystwo Kolarzy w Mławie na rok 1926.

Przewidywał on organizację wyścigu o naramiennik, o mistrzostwo powiatu, zawodów międzyklubowych w miesiącu lipcu i sierpniu, sprawdzian wewnętrzny, wyścig przełajowy na zakończenie sezonu.

Ponadto dla członków Towarzystwa i ich rodzin przewidziano zorganizowanie 20 wycieczek rowerowych.

Mławscy kolarze w roku 1926 dwukrotnie uczestniczyli na zawodach przeprowadzonych na torze przez „Olimpię” Grudziądz.

Znaczącą postacią w mławskim peletonie był Zenon Kamiński, który odnosił sukcesy tak na szosie jak i torze.

Podczas zawodów torowych przeprowadzonych w dniach 31.05. – 1.06.1925 roku we Włocławku, w biegu głównym zajął trzecie miejsce, ustępując tylko reprezentantom Łodzi – Plackowi i Kermenowi.

Na tych samych zawodach w wyścigu australijskim zwyciężył Lucjan Kałasko, kolejny z reprezentantów Towarzystwa Kolarzy w Mławie.

Zenon Kamiński następny sezon rozpoczął od zdobycia tytułu mistrza powiatu. Finiszową rozgrywkę o mistrzostwo województwa skończył na czwartym miejscu, przegrywając z Duszyńskim (WTC), Bartodziejskim (WTC) i Skowrońskim (CKC).

Wystąpił na zawodach w Żyrardowie, organizowanych z okazji otwarcia nowego toru kolarskiego.

W biegu na 10 okrążeń toru ściganie kończył na trzeciej pozycji, ulegając cyklistom z WTC, Skrzypkowskiemu i Rudnickiemu.

Swoich sił próbował także podczas torowych mistrzostw Polski, rozgrywanych na Dynasach, gdzie ścigali się także Konstanty Fonarew i Lucjan Kałasko.

Nowe władze Towarzystwa

W roku 1926 Towarzystwo Kolarzy dokonało wyboru nowych władz. Prezesem ponownie został Aleksander Zamojski, wiceprezesem Feliks Wieciński.

Zenon Kamiński, Lucjusz Kałasko i Stanisław Szczepański powołani zostali na funkcje kapitanów sportowych.

Michałowi Piekarskiemu powierzono opiekę nad finansami organizacji, sekretarzem został Wacław Sosnowski, a gospodarzem Wittersheim.

Ten zespół miał zapewnić systematyczny rozwój coraz popularniejszej w mławskim środowisku dyscypliny sportu.

Dużą aktywność od początku swojej działalności wykazywało uczniowskie koło sportowe zorganizowane w Seminarium Nauczycielskim, co potwierdzają m.in. informacje zawarte w korespondencji zamieszczonej w tygodniku „Stadion”: "Sport zaś w całem tego słowa znaczeniu rozwinął się u nas w roku 1924. Wtedy też nabyliśmy nowe piłki, przybory do gier i zabaw ruchowych i lekkiej atletyki. Wyniki, dzięki niestrudzonej pracy pana prof. Hahna hasaliśmy w czerwcu roku zeszłego na urządzonych zawodach szkolnych. Stanęło do nich 20 zawodników. W skład popisów weszły ćwiczenia gimnastyczne, szczypiorniak i latająca oraz lekko atletyka: skok wzwyż i w dal, rzuty oszczepem i dyskiem oraz krótkie i długie biegi.
Z rozpoczęciem roku szkolnego 1924 – 1925 sport zaczął się coraz więcej rozwijać. Przybyły nowe gry: koszykówka oraz w projekcie tenis, dla których urządziliśmy odpowiadające zadaniom boiska.
Przez całą jesień uprawialiśmy te gry, co kilka dni rozgrywały się zawody między poszczególnymi kursami. Po wytrwałym treningu odbyły się dn. 9.10.1924 międzyszkolne zawody lekkoatletyczne. Zawody wypełnione całkowicie: pięciobój do którego stanęło 12-tu, w biegu na 100 mtr osiągnęło 12 sekund, w skokach w dal 5,55m, w rzutach oszczepem 31,30m, dyskiem 25,60 m. itd. Sezon wiosenny zaczęły zawody w szczypiorniaka. Wynik na naszą korzyść 10:9. W projekcie dzień sportowy poświęcony zawodom i rozgrywkom gier między kursami a przy końcu roku popisy gimnastyczne i zawody." (pisownia oryginalna - przyp. red.).

Zawody dla harcerzy

Natomiast uczniowie mławskiego gimnazjum z dużym powodzeniem swoje sportowe upodobania realizowali na zawodach urządzanych dla harcerzy.

Sportowcy I Mławskiej Drużyny Harcerskiej w dniach 20 - 22 czerwca 1926 roku uczestniczyli w Ciechanowie na zawodach lekkoatletycznych zorganizowanych z okazji 10–lecia miejscowego Hufca.

Ich rywalami byli młodzi sportowcy z Pułtuska, Przasnysza, Nasielska oraz gospodarze.

Jednym z wyróżniających się zawodników był druh Józef Bral z Mławy, który zwyciężył w rzutach oszczepem, dyskiem i kulą, był drugi w rzucie granatem, na trzecim stopniu podium stanął po zakończeniu skoku wzwyż. Jego kolega, druh Jan Zamojski zajął drugie miejsce w skoku w dal.

W konkursie o najlepsze wyrobienie fizyczne drużyny, ogłoszonym przez Komendanta Chorągwi Warszawskiej, w roku szkolnym 1925/1926 zwyciężyła I Mławska Drużyna Harcerska im. księcia J. Poniatowskiego, na miejscu trzecim uplasowali się sportowcy 4 Mławskiej Drużyny Harcerskiej.

W dniach 31.10-01.11.1926 roku na boisku Seminarium Nauczycielskiego i nowo wybudowanej strzelnicy odbyły się zawody w ramach święta przysposobienia wojskowego i wychowania fizycznego.

Uczestniczyły w nim reprezentacje z powiatów: działdowskiego, gostynińskiego, sierpeckiego, płockiego, płońskiego i gospodarze.

Na strzelnicy najcelniej trafiał uczeń mławskiego Seminarium – Tadeusz Brykalski.

Rok 1926 zamknął pewien etap w rozwoju sportu, oparty w szczególności na pracy klubów i stowarzyszeń, które w swoich statutach zapisały działalność na rzecz kształtowania warunków dla uprawiania różnych dyscyplin.

Powstanie 28 stycznia 1927 roku Państwowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego oraz jego odpowiedników w terenie, oznaczało większe zainteresowanie rozwojem sportu ze strony organów państwa.

Zaprezentowane informacje skłaniają do twierdzenia, że przy dość skromnym dorobku zwolenników sportu w czasach zaborów, okazale prezentują się efekty działań organizacji, które podjęły starania o popularyzację różnych dyscyplin wśród lokalnej społeczności w pierwszych latach po uzyskaniu niepodległości.

Jednak zarówno dokonania Józefa Marszewskiego i zapaśnika Piłkowskiego, jak również sukcesy Konstantego Fonarewa, Zenona Kamińskiego czy uczniów Seminarium Nauczycielskiego lub Gimnazjum, zasługują na pamięć i uznanie, zapisując się na trwałe w liczącej 124 lata historii mławskiego sportu.
Janusz Grochowski, Skarbnik Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Mławskiej

Członkowie Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół" w Mławie, rok 1925. W dolnym rzędzie, trzeci od lewej, dr J.Ostaszewski, prezes gniazda
Fot. Zbiory Muzeum Ziemi Zawkrzeńskiej


Pierwsza drużyna piłkarska w Mławie. Rok 1923. W środku Bolesław Weselik
Fot. Zbiory autora


Komentarze (0) pokaż wszystkie komentarze w serwisie

Dodaj komentarz Odśwież

Dodawaj komentarze jako zarejestrowany użytkownik - zaloguj się lub wejdź przez FB