Na terenie gm. Szreńsk oraz w samym Szreńsku zachowało się do naszych czasów wiele zabytków kultury materialnej, świadczącej o bogatej historii tych ziem. Te najstarsze pochodzą z początków XVI w. Najwięcej jednak zachowało się obiektów z okresu drugiej połowy XIX w., początków XX w. i z okresu międzywojennego.
Autor: Archiwum Prywatne
Szreńsk
ruiny zamku wzniesionego ok. 1520r. z fundacji Feliksa Szreńskiego wojewody płockiego,
murowany piętrowy spichlerz (także w ruinie) wzniesiony na początku XIX w.,
pozostałości wozowni i stajni wybudowanej na początku XX w.,
od strony północnej, od wsi Przychód stoją dwa murowane słupy po dawnej XIX-wiecznej bramie wjazdowej do parku,
park krajobrazowy otaczający wzniesienie zamkowe, z początku XIX w., z dobrze zachowaną aleją wjazdową (wysadzaną kasztanami) od strony miejscowości, zarys gazonu przed budynkiem mieszkalnym, resztki stawów połączone kanałami oraz pozostałości fosy,
kościół parafialny p.w. Niepokalanego Poczęcia N.M.P, późno barokowy, wybudowany ok. 1530r. także z fundacji F. Szreńskiego, rozbudowany w połowie wieku XVI z bardzo bogatym wyposażeniem ( m.in. renesansowy nagrobek F. Szreńskiego z 1546r. i gotycką rzeźbę tzw. Pietę ze Szreńska z lat 1530-40),
murowane ogrodzenie z cegieł wokół kościoła z połowy XVI w. w układzie gotyckim, częściowo na podmurówce kamiennej (niedawno obudowane nowymi, brzydkimi cegłami)
drewniana dzwonnica wstawiona w mur, konstrukcji słupowej, wzniesiona na kamiennej podmurówce, oszalowana, czworoboczna, nakryta dachem namiotowym, zwieńczonym, czworoboczną wieżyczką z obeliskowym hełmem z 1772r.,
żeliwny nagrobek Kazimierza Korwina Szymanowskiego (1847-1905) półkownika byłych wojsk polskich usytuowany przy dzwonnicy pod murem,
stylowa, parterowa, murowana z cegieł plebania z mieszkalnym poddaszem z początku XX w. (mieszkanie i kancelaria parafialna ks. proboszcza),
kaplica cmentarna p.w. św. Barbary, neogotycka, murowana z cegły, salowa, z wieżą od frontu, wzniesiona w 1886r., remontowana w roku 1982 (wyposażenie świątyni pochodzi z okresu budowy kościoła),
cmentarz parafialny założony na początku XIX w. z oryginalną, murowaną z cegły bramą z początku XX w., gdzie możemy odnaleźć ponad 40 grobów i nagrobków, bardzo ciekawych pod względem architektonicznym (wzniesionych z marmuru, piaskowca, kamienia i żeliwa), o różnorodnych kształtach i motywach oraz ludzkim, gdzie pochowani są m.in. właściciele Szreńska i okolic np. Brykczyńskich czy Mostowskich, a także osób zasłużonych dla tego terenu (księży, lekarzy, urzędników, nauczycieli itp.) datujące się na drugą połowę XIX w., początek XX w. i okres międzywojenny,
oddzielną kwaterę na cmentarzu parafialnym mają żołnierze września 1939, Batalionów Chłopskich oraz polegli i zabici w latach okupacji hitlerowskiej, a także uczestnicy Powstania Styczniowego,
murowany, piętrowy młyn z 1908r. z częściowym wyposażeniem maszyn (obecnie w ruinie) usytuowany przy drodze na Bieżuń, pracował jeszcze w latach 90-tych XX w.,
drewniany wiatrak typu koźlak datowany na 1888r., przewieziony do Szreńska w roku 1903 przez Ignacego Bielawskiego legitymującego się dokumentami młynarza, usytuowany przy ul. Wiatracznej,
zabytkowy układ przestrzenny rynku (110x80m), który powstał pod koniec XV w., pierwotnie służące jako plac targowy,
z okazji 600-lecia nadania Szreńskowi praw miejskich w rynku na miejscu rozebranego w 1972r. ratusza miejskiego ustawiono w roku 1983 głaz narzutowy z herbem i tablicą przypominającą historię miejscowości,
do naszych czasów w Szreńsku zachowało się kilkadziesiąt obiektów: domów, chałup, kamieniczek oraz budynków gospodarczych (murowanych i drewnianych) w większości wybudowanych po pożarze osady w 1911r.,
ważnym elementem w krajobrazie miejscowości są kapliczki, krzyże i figurki, te najstarsze położone są: kapliczki – najstarsza przydrożna znajduje się przy drodze na Mławę, datowana na pierwszą połowę XIX w., na posesji przy ul. Mławskiej z końca XIX w., na cmentarzu parafialnym zapewne mieszcząca szczątki nie chrzczonych dzieci z końca XIX w., przy kościele parafialnym z przełomu XIX-XX w., krzyże – u wylotu dróg na Ratowo z 1895r., Mostowo z 1986r. i Kuczbork z 1901r.
Janusz Dębski
ruiny zamku wzniesionego ok. 1520r. z fundacji Feliksa Szreńskiego wojewody płockiego,
murowany piętrowy spichlerz (także w ruinie) wzniesiony na początku XIX w.,
pozostałości wozowni i stajni wybudowanej na początku XX w.,
od strony północnej, od wsi Przychód stoją dwa murowane słupy po dawnej XIX-wiecznej bramie wjazdowej do parku,
park krajobrazowy otaczający wzniesienie zamkowe, z początku XIX w., z dobrze zachowaną aleją wjazdową (wysadzaną kasztanami) od strony miejscowości, zarys gazonu przed budynkiem mieszkalnym, resztki stawów połączone kanałami oraz pozostałości fosy,
kościół parafialny p.w. Niepokalanego Poczęcia N.M.P, późno barokowy, wybudowany ok. 1530r. także z fundacji F. Szreńskiego, rozbudowany w połowie wieku XVI z bardzo bogatym wyposażeniem ( m.in. renesansowy nagrobek F. Szreńskiego z 1546r. i gotycką rzeźbę tzw. Pietę ze Szreńska z lat 1530-40),
murowane ogrodzenie z cegieł wokół kościoła z połowy XVI w. w układzie gotyckim, częściowo na podmurówce kamiennej (niedawno obudowane nowymi, brzydkimi cegłami)
drewniana dzwonnica wstawiona w mur, konstrukcji słupowej, wzniesiona na kamiennej podmurówce, oszalowana, czworoboczna, nakryta dachem namiotowym, zwieńczonym, czworoboczną wieżyczką z obeliskowym hełmem z 1772r.,
żeliwny nagrobek Kazimierza Korwina Szymanowskiego (1847-1905) półkownika byłych wojsk polskich usytuowany przy dzwonnicy pod murem,
stylowa, parterowa, murowana z cegieł plebania z mieszkalnym poddaszem z początku XX w. (mieszkanie i kancelaria parafialna ks. proboszcza),
kaplica cmentarna p.w. św. Barbary, neogotycka, murowana z cegły, salowa, z wieżą od frontu, wzniesiona w 1886r., remontowana w roku 1982 (wyposażenie świątyni pochodzi z okresu budowy kościoła),
cmentarz parafialny założony na początku XIX w. z oryginalną, murowaną z cegły bramą z początku XX w., gdzie możemy odnaleźć ponad 40 grobów i nagrobków, bardzo ciekawych pod względem architektonicznym (wzniesionych z marmuru, piaskowca, kamienia i żeliwa), o różnorodnych kształtach i motywach oraz ludzkim, gdzie pochowani są m.in. właściciele Szreńska i okolic np. Brykczyńskich czy Mostowskich, a także osób zasłużonych dla tego terenu (księży, lekarzy, urzędników, nauczycieli itp.) datujące się na drugą połowę XIX w., początek XX w. i okres międzywojenny,
oddzielną kwaterę na cmentarzu parafialnym mają żołnierze września 1939, Batalionów Chłopskich oraz polegli i zabici w latach okupacji hitlerowskiej, a także uczestnicy Powstania Styczniowego,
murowany, piętrowy młyn z 1908r. z częściowym wyposażeniem maszyn (obecnie w ruinie) usytuowany przy drodze na Bieżuń, pracował jeszcze w latach 90-tych XX w.,
drewniany wiatrak typu koźlak datowany na 1888r., przewieziony do Szreńska w roku 1903 przez Ignacego Bielawskiego legitymującego się dokumentami młynarza, usytuowany przy ul. Wiatracznej,
zabytkowy układ przestrzenny rynku (110x80m), który powstał pod koniec XV w., pierwotnie służące jako plac targowy,
z okazji 600-lecia nadania Szreńskowi praw miejskich w rynku na miejscu rozebranego w 1972r. ratusza miejskiego ustawiono w roku 1983 głaz narzutowy z herbem i tablicą przypominającą historię miejscowości,
do naszych czasów w Szreńsku zachowało się kilkadziesiąt obiektów: domów, chałup, kamieniczek oraz budynków gospodarczych (murowanych i drewnianych) w większości wybudowanych po pożarze osady w 1911r.,
ważnym elementem w krajobrazie miejscowości są kapliczki, krzyże i figurki, te najstarsze położone są: kapliczki – najstarsza przydrożna znajduje się przy drodze na Mławę, datowana na pierwszą połowę XIX w., na posesji przy ul. Mławskiej z końca XIX w., na cmentarzu parafialnym zapewne mieszcząca szczątki nie chrzczonych dzieci z końca XIX w., przy kościele parafialnym z przełomu XIX-XX w., krzyże – u wylotu dróg na Ratowo z 1895r., Mostowo z 1986r. i Kuczbork z 1901r.
Janusz Dębski
(17)
Komentarze
0 
Dodaj swój komentarz